બોલશેવિક ક્રાંતિથી હડદડ સુધી : જનક્રોધની ગુંજ અને ખેડૂતોની હલચલ (નિમેશ ગોંડલીયા )
– સંપાદકીય લેખ
ઇતિહાસ કહે છે — જ્યારે પ્રજાનો અવાજ દબાવવામાં આવે, ત્યારે તે વધુ જોરથી ગુંજે છે. 1917ની રશિયન બોલશેવિક ક્રાંતિ અને તાજેતરમાં બોટાદ જિલ્લાના હડદડ ગામમાં ખેડૂતો દ્વારા કરવામાં આવેલ આંદોલન – બંને સમય, સંજોગો અને સ્થાનમાં જુદા હોવા છતાં, એક જ માનવીય ભાવના વ્યક્ત કરે છે: અવગણાયેલી પ્રજાનો ઉદય.
રશિયન ક્રાંતિ : તાનાશાહી સામે પ્રજાનો બળવો
ઝાર નિકોલસ દ્વિતીયના સમયમાં રશિયાની પ્રજા ભૂખ, બેરોજગારી અને અન્યાયથી કંટાળી ગઈ હતી. ઉદ્યોગપતિઓ ધનિક બનતા ગયા, જ્યારે ખેડૂત અને મજૂર વર્ગ ભૂખ્યો રહ્યો.
તે સમયે લેનીનના નેતૃત્વમાં બોલશેવિકોએ ઉઠાવેલો નારો “શક્તિ પ્રજાને” આખા વિશ્વમાં ગુંજી ઉઠ્યો.
ક્રાંતિ પછી રાજાશાહી ધરાશાયી થઈ, અને પ્રજાના હક્ક માટે એક નવું તત્વજ્ઞાન જન્મ્યું — સમાનતા અને ન્યાય.
હડદડનું આંદોલન : ખેડૂતોનો સ્વાભિમાની અવાજ
બોટાદ જિલ્લાના હડદડ ગામમાં ખેડૂતોના આંદોલને લોકશાહીના સમયની નવી ચેતના જગાવી છે.
ખેડૂતોનો ક્રોધ માત્ર એક ઘટના નહીં, પણ લાંબા સમયથી ચાલતી અસંતોષની ચીંગારીનું સ્વરૂપ છે.
ખેતરમાં મહેનત કરનાર ખેડૂત જ્યારે પોતાના પાકના ભાવ, સિંચાઈની સમસ્યા કે અન્યાય સામે બોલે છે, ત્યારે તે માત્ર પોતાના હક્ક માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગ્રામ્ય સમાજના સ્વાભિમાન માટે લડે છે.
હડદડમાં થયેલી હલચલ એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે — “અમે મૌન રહેનાર નથી. જો અવાજ નહીં સાંભળાય, તો અમેં ગુંજ કરશું .”
આ વાક્ય જ આજના સમયમાં રશિયાની બોલશેવિક ગુંજની યાદ અપાવે છે.
સમાનતા અને તફાવત
મુદ્દો બોલશેવિક ક્રાંતિ (1917) હડદડ ખેડૂત આંદોલન (2025)
મૂળ કારણ શોષણ અને અસમાનતા ખેતી સંબંધિત ન્યાયની અવગણના
નેતૃત્વ લેનીન અને બોલશેવિક પક્ષ સ્થાનિક ખેડૂત સંગઠન અને પ્રજાનો સ્વયંભૂ ઉદય
સ્વરૂપ રાષ્ટ્રીય ક્રાંતિ લોકશાહી હક માટેનું સ્થાનિક આંદોલન
સંદેશ “ પ્રજાને શક્તિ” “ખેડૂતો નેન્યાય”
બોલશેવિક ક્રાંતિએ રાજાશાહી ઉખાડી ફેંકી, કારણ કે પ્રજા કંટાળી ગઈ હતી.
હડદડના ખેડૂતોએ માર્ગ પર ઉતરીને બતાવ્યું કે આજે પણ ન્યાય વિના લોકશાહી અધૂરી છે.
જો પ્રશાસન લોકોની ચિંતા સાંભળે નહીં, તો તે ચિંતા પછીથી આંદોલનમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
આ એક ચેતવણી પણ છે કે સંવાદ વગરનું શાસન, લોકશાહી હોવા છતાં, જનવિરોધી બની શકે છે.
✍️ સમાપન
બંને ઘટનાઓમાં સમયનું અંતર સદી જેટલું છે, પણ ભાવ એક જ છે —
અન્યાય સામે ઉઠેલો પ્રજાનો અવાજ.
હડદડના ખેડૂતોએ ફરીથી બતાવ્યું કે “ખેતરનો માણસ” માત્ર ઉપજ માટે જ નથી લડતો, તે માન અને ન્યાય માટે પણ લડે છે.
પ્રજાના આ અવાજને અવગણવું એ ભવિષ્યના તોફાનને આમંત્રણ આપવું સમાન છે.
અત્યારથી જ સંવાદ, સમજૂતી અને સહાનુભૂતિના પુલ બાંધવા એ જ સમયની માંગ છે.
